Page 77 - Demo

Portret i Mihail Romanovit.Piktur%u00eb e E.F. von Liphart, 19102Ivani IV 1Forcimi i pushtetit t%u00eb CaritGjat%u00eb fundit t%u00eb shekullit XV, Ivani i Madh e %u00e7liroi Rusin%u00eb nga sundimi mongol dhe zgjeroi territorin e saj. Gjithashtu, ai forcoi qeverisjen qendrore duke i dh%u00ebn%u00eb fund vet%u00ebqeverisjes s%u00eb qyteteve. Ai p%u00ebrmbysi pozicionin e shtres%u00ebs s%u00eb fisnik%u00ebve, n%u00eb interes t%u00eb mb%u00ebshtet%u00ebsve t%u00eb tij, duke mos p%u00ebrfillur k%u00ebshillin e bojar%u00ebve (fisnik%u00ebve). Nipi i tij, Ivani IV (1533-1584), vazhdoi politikat e t%u00eb ungjit. Ai ishte i pari sundimtar q%u00eb mori titullin %u201ccar%u201d, duke i shtrir%u00eb territoret e Rusis%u00eb drejt Lindjes. P%u00ebr shkak t%u00eb politik%u00ebs s%u00eb tij ekspansioniste, si dhe sundimit autokratik, u mbiquajt %u201cIvani i tmerrsh%u00ebm%u201d. Meqen%u00ebse dyshonte q%u00eb bojar%u00ebt m%u00eb t%u00eb pushtetsh%u00ebm kishin kurdisur vrasjen e bashk%u00ebshortes s%u00eb tij, Ivani i masakroi ata, familjet dhe sh%u00ebrb%u00ebtor%u00ebt e tyre.Vdekja e Ivanit n%u00eb vitin 1584 e zhyti Rusin%u00eb n%u00eb trazira t%u00eb brendshme. Shum%u00eb fshatar%u00eb u kthyen n%u00eb bujkrob%u00ebr, p%u00ebr shkak t%u00eb vrasjeve t%u00eb shum%u00eb bojar%u00ebve.Moska k%u00ebrc%u00ebnohej prej luft%u00ebs civile, revoltave t%u00eb fshatar%u00ebve dhe pushtimeve t%u00eb Suedis%u00eb dhe Polonis%u00eb. N%u00eb vitin 1613, nj%u00eb asamble e qytetar%u00ebve dhe pronar%u00ebve t%u00eb tokave zgjodhi nj%u00eb car t%u00eb ri, Mihail Romanovin, me t%u00eb cilin filloi nj%u00eb dinasti e re. Familja e Romanov%u00ebve e sundoi Rusin%u00eb deri m%u00eb 1917 dhe e transformoi at%u00eb n%u00eb nj%u00eb perandori t%u00eb fuqishme.Sundimtar%u00ebt e m%u00ebdhenj rus%u00ebUdh%u00ebheq%u00ebsi q%u00eb e shnd%u00ebrroi Rusin%u00eb n%u00eb nj%u00eb fuqi evropiane ishte Pjetri I, i njohur ndryshe si Pjetri i Madh (1689-1725). Pjetri spikaste me pamjen e tij madh%u00ebshtore mes monark%u00ebve t%u00eb koh%u00ebs s%u00eb tij. N%u00eb vitet 1697 dhe 1698, i maskuar si nj%u00eb udh%u00ebtar i zakonsh%u00ebm, Pjetri u b%u00eb i pari car q%u00eb vizitoi Evrop%u00ebn Per%u00ebndimore. P%u00ebrvoja q%u00eb grumbulloi n%u00eb Franc%u00eb, Angli dhe Holand%u00eb, e bindi se p%u00ebr modernizimin e Rusis%u00eb nevojitej zbatimi i ideve dhe teknologjive per%u00ebndimore. Pjetri e kuptoi se Rusia kishte nevoj%u00eb p%u00ebr porte detare m%u00eb t%u00eb mira, si mund%u00ebsi p%u00ebr t%u2019i dh%u00ebn%u00eb fund izolimit t%u00eb saj nga Per%u00ebndimi. Portet ruse t%u00eb Arktikut shumic%u00ebn e koh%u00ebs qen%u00eb t%u00eb bllokuara nga akulli, nd%u00ebrsa Detin Baltik 4.2 Rusia, perandori e fuqishmeCari Pjetri i Madh ishte nj%u00eb nd%u00ebr reformator%u00ebt m%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj t%u00eb Rusis%u00eb. Duke qen%u00eb admirues i m%u00ebnyr%u00ebs s%u00eb jetes%u00ebs n%u00eb Per%u00ebndim, ai i nxiste rus%u00ebt q%u00eb t%u00eb rruheshin, duke u vendosur atyre taks%u00eb p%u00ebr mjekrat. Fisnik%u00ebt paguanin 100 rubla n%u00eb vit p%u00ebr nj%u00eb medaljon q%u00eb sh%u00ebrbente si leje p%u00ebr t%u00eb mbajtur mjek%u00ebr.Grimc%u00eb historikePjetri i Madh 375